5 Stappen om met prikkels om te gaan

Ik hoor een mug voor me vliegen, ik zie dat ik rechts van me eigenlijk ook wel eens mag vegen en ik ruik de geur van de BBQ in een tuin verderop. En tegelijk voel ik de zon op mijn voeten branden. Allemaal prikkels…

Toen ik mijn HSP-zijn ging erkennen (zie mijn blog HSP, ik zat er niet op te wachten), ging er een wereld voor me open. Toen kwam ook het moment dat ik hulp heb ingeroepen van een HSP-coach.

Heel langzaam heb ik stap voor stap geleerd om beter om te gaan met prikkels. Ben ik dan nooit overprikkeld? Echt wel! Soms gaat het flink mis, ook al ben ik nu zelf HSP-coach.

Ook in de afgelopen periode bij het opzetten van dit bedrijf heb ik iets te hard gewerkt, en negeerde ik af en toe mijn grenzen. Maar ik herstel sneller omdat ik me bewust ben van de overprikkeling en mijn eigen technieken toepas. Ik ken mijn eigen gebruiksaanwijzing van buiten ;-).

Ik wil je kort iets vertellen over overprikkeling. Daarna deel ik 5 stappen om met gevoeligheid voor prikkels om te gaan.

Overprikkeling

Overprikkeling is eigenlijk een synoniem voor stress, met zijn positieve en minder positieve kanten. Stress maakt je daadkrachtiger en alerter, en dat is nodig om je te kunnen aanpassen aan de dingen die dagelijks op je afkomen.

Stress overkomt iedereen wel eens, maar als je HSP bent, vang je veel meer prikkels op dan wanneer je dat niet bent. Kortom, je bent extra gevoelig voor stress.

HSP

Het zenuwstelsel van hoogsensitieve personen is gevoeliger als het gaat om het ontvangen, ordenen en verwerken van prikkels (Aron,2011). Als je niet voldoende tijd neemt om al die indrukken te verwerken, raakt het interne systeem op tilt (Elke van Hoof, 2018).

Je voelt je overweldigd en verliest het overzicht in je werk en leven. Het ‘volle hoofd’ waar je me regelmatig over hoort, ontstaat als je te weinig ruimte neemt om prikkels te verwerken.

Er zijn twee soorten prikkels:
• Prikkels die binnenkomen op fysiek niveau (via je zintuigen);
• Prikkels die binnenkomen op emotioneel niveau, van binnenuit (je gedachten en emoties).

Esther Bergsma noemt in haar pas uitgekomen artikel ‘Hoogsensitieve Brein in beeld’ nog een derde soort prikkel:
• Interne stimuli. Je kan overprikkeld raken door wat er in je lichaam gebeurt. Het bewust zijn van die prikkels, noemen we interoceptie. Bijvoorbeeld het gevoel van trek hebben. Hier kun je last van hebben als HSP en dat kan je stemming echt beïnvloeden.

Gevolgen

Niet elke overprikkeling heeft invloed op je functioneren als hooggevoelige ondernemer. Maar langdurige overprikkeling ontstaat bij een opeenstappeling van kortdurende momenten van overprikkeling. Een kort overzicht van problemen die kunnen ontstaan.

Fysieke problemen:
• Stress en vermoeidheid
• Depressie, burn-out

Psychische en emotionele problemen:
• Het gevoel alleen maar te werken, en geen energie hebben voor je privé-leven
• Je niet gezien voelen. Geen positief gevoel hebben over jezelf.

Sociale gevolgen:
• De druk niet meer aankunnen van enerzijds gezin of familie en anderzijds het ondernemerschap.
• Uit balans raken door teveel werkuren draaien.

Dit heeft zijn gevolgen voor jou en je bedrijf:
• Je creativiteit en inspiratie nemen af.
• Je hebt niet de juiste aantrekkingskracht voor je klanten (wet van de aantrekingskracht).
• Minder klanten betekent dat je inkomen stagneert.

Dit alles maakt dat de kwaliteiten die je hebt als HSP tegen je gaan werken. Secuur werken wordt perfectionisme, om maar een voorbeeld te geven. Of je gaat puur vanuit je hoofd werken. Op wilskracht… Herkenbaar?

Groei en zelfinzicht

Stress en prikkels zijn nodig om te functioneren. Ik weet niet hoe dat bij jou werkt, maar ik roep bij stress (lees: teveel prikkels) altijd dat ik ‘in de paniekzone’ zit.

Ik ben dan even het overzicht kwijt ben. Want wat moet ik allemaal doen, kan ik dat wel en weet ik genoeg? Al die stemmetjes hebben vrij spel. En wat voel ik me intens verdrietig op zo’n dag.

Maar gelukkig heb ik geleerd dat ik die momenten kan zien – oké, als die rottige periode voorbij is en ik weer op het juiste spoor zit – als groeimomenten. Ik kan nu opgelucht zeggen: “Zo werkt dat bij mij, en ik ben daarmee echt niet raar.”

Het komt er gewoon op neer dat ik even tijd nodig heb om alles te verwerken voordat ik in actie kan komen.

Verantwoordelijk zijn…

Je kan ook niet alle prikkels voorkomen in het leven. Het enige wat je kan doen, is zelf verantwoordelijkheid nemen voor je leven, zowel privé als in het ondernemerschap.

Jezelf aanpassen aan je hoogsensitiviteit is daarbij de enige manier waarop je de mate van overprikkeling kan verkleinen.

De kunst ligt wat mij betreft niet zozeer in: hoe ga ik om met al die prikkels? Het zit ‘m in het voorkomen van overprikkeling, voor zover dat binnen mijn vermogen ligt. En dat zie je bijvoorbeeld terug in hoe ik mijn privéleven organiseer en daar omheen mijn bedrijf plan.

… en verantwoordelijkheid nemen

Goed voor jezelf zorgen is de kern, en dat moet je echt zélf doen.

De 5 stappen om met je gevoeligheid voor prikkels om te gaan:
1. Leer de eerste signalen van overprikkeling herkennen: wat merk je in je lichaam, wat gebeurt er met je gedachten?
2. Probeer overprikkeling te voorkomen: als je eenmaal overprikkeld bent, kost het tijd om weer te herstellen, dus voorkomen is beter dan genezen.
3. Maak keuzes, stel niet te hoge eisen; houd in je agenda rekening met intensieve activiteiten. Plan niet teveel in korte tijd, je hoeft echt niet alles te doen.
4. Veroordeel jezelf niet dat je afspraken afzegt of extra tijd nodig hebt. Wat ik eigenlijk bedoel, is: wees eens wat liever voor jezelf!
5. Zoek iets wat je flow geeft, naast het partnerschap, moederschap of ondernemerschap: ga bijvoorbeeld sporten, ga met een vriendin het terras op of ga toch maar eens die workshop ‘fröbelen’ doen.

Om je te helpen en mijn ervaring met je te delen, heb ik een e-book geschreven. Het heet, heel toepasselijk ‘Voorkom langdurige overprikkeling! Vind je veerkracht terug’. Hierin deel ik de belangrijkste tips met je die mij hebben geholpen. Vraag het e-book direct aan.